Τίτλος: Αίθριο
Θέση: Σταθμός Σύνταγμα (Φρεάτιο εξαερισμού στην αποβάθρα προς Αγ. Μαρίνα)
Έτος Κατασκευής: 1999
Υλικό Κατασκευής: Ανοξείδωτος χάλυβας, μικτή κατασκευή
Καλλιτέχνης: Γιώργος Ζογγολόπουλος
Κινητικό έργο με αιωρούμενες ομπρέλες και σκάλες. Το τοίχωμα του αιθρίου είναι επενδεδυμένο με φύλλα ανοξείδωτου χάλυβα και οι συνολικές διαστάσεις του είναι 20μ. ύψος, 8μ. διάμετρος.
Η τοποθέτηση έργων τέχνης στους σταθμούς του Μετρό της Αθήνας έγινε με απόφαση της εταιρίας «Αττικό Μετρό», έχοντας ως στόχο τόσο την αισθητική αναβάθμισή των όσο και την προβολή Ελλήνων δημιουργών. Τα έργα είναι κυρίως μνημειακών διαστάσεων και αναφέρονται σε θεματικές ενότητες που έχουν άμεση σχέση με την ιστορία της πόλης ή της περιοχής.
Για την υλοποίηση του παραπάνω έργου, η «Αττικό Μετρό» αποφάσισε την συγκρότηση Επιτροπής Αισθητικής Πλαισίωσης. Η επιτροπή αρχικώς επέλεξε να τιμήσει τους εν ζωή καλλιτέχνες της γενιάς του 1930 και 1960 με απευθείας αναθέσεις, για να ακολουθήσουν αυτές σε σημαντικούς νεότερους καλλιτέχνες. Διαγωνισμοί προκηρύχθηκαν για τα έργα που φιλοξενούνται στους σταθμούς Μέγαρο Μουσικής και Πανόρμου ενώ έχουν επιλεγεί κι έργα σπουδαίων εκλιπόντων καλλιτεχνών. Όλα τα έργα τέχνης έχουν αγοραστεί από την εταιρία, ενώ δωρεά αποτελεί το έργο του Γιώργου Ζογγολόπουλου «Αίθριο», που εκτίθεται στο σταθμό Σύνταγμα. Τέλος, όλα τα έργα τέχνης έχουν φιλοτεχνηθεί ειδικά για τους χώρους του Μετρό, εκτός από το έργο της Chryssa «Mott Street», που εκτίθεται στο σταθμό του Ευαγγελισμού. Στους χώρους όπου εκτίθενται αρχαία ευρήματα, δόθηκε μεγάλη σημασία, ώστε μεταξύ τους να αναπτύσσεται μια γόνιμη συνομιλία, χωρίς η μία έκθεση να επισκιάζει την άλλη.
Ο Γιώργος Ζογγολόπουλος (Αθήνα, 1903 - 2004) ήταν Έλληνας γλύπτης. Σπούδασε στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών της Αθήνας με τον Θωμά Θωμόπουλο και στη συνέχεια εργάστηκε στο ατελιέ του Γάλλου γλύπτη Marcel Gimond, στο Παρίσι. Εκτός από τη γλυπτική ασχολήθηκε με τη ζωγραφική και την αρχιτεκτονική. Εργάστηκε στο Αρχιτεκτονικό Τμήμα του υπουργείου Παιδείας την περίοδο 1930-1940 και ασχολήθηκε με την μελέτη και κατασκευή σχολικών συγκροτημάτων κι εκκλησιών. Υπήρξε ενεργό μέλος καλλιτεχνικών ομάδων, συμμετέχοντας σε πλήθος εκθέσεων.
Εκπροσώπησε την Ελλάδα στην Biennale της Βενετίας πολλές φορές καθώς και σε άλλες διεθνείς οργανώσεις. Ο Ζογγολόπουλος ενδιαφερόταν ιδιαίτερα για την αρμονική συνύπαρξη των γλυπτών του με τον περιβάλλοντα χώρο. Συνεργάστηκε επανειλημμένα με αρχιτέκτονες και βραβεύτηκε σε αρχιτεκτονικούς διαγωνισμούς, καθώς και για έργα που κοσμούν ή προορίζονταν για δημόσιους χώρους. Στην τελευταία περίοδο του έργου του το στοιχείο της κίνησης παραμένει βασικό χαρακτηριστικό, μαζί με το νερό και τον ήχο που προστίθενται. Ως βασικό υλικό χρησιμοποιεί το ανοξείδωτο μέταλλο σε ποικίλες μορφές και σε συνδυασμό με αντικείμενα όπως φακοί, ομπρέλες, σωλήνες, βέργες κ.ά.
Εκπροσώπησε την Ελλάδα στην Biennale της Βενετίας πολλές φορές καθώς και σε άλλες διεθνείς οργανώσεις. Ο Ζογγολόπουλος ενδιαφερόταν ιδιαίτερα για την αρμονική συνύπαρξη των γλυπτών του με τον περιβάλλοντα χώρο. Συνεργάστηκε επανειλημμένα με αρχιτέκτονες και βραβεύτηκε σε αρχιτεκτονικούς διαγωνισμούς, καθώς και για έργα που κοσμούν ή προορίζονταν για δημόσιους χώρους. Στην τελευταία περίοδο του έργου του το στοιχείο της κίνησης παραμένει βασικό χαρακτηριστικό, μαζί με το νερό και τον ήχο που προστίθενται. Ως βασικό υλικό χρησιμοποιεί το ανοξείδωτο μέταλλο σε ποικίλες μορφές και σε συνδυασμό με αντικείμενα όπως φακοί, ομπρέλες, σωλήνες, βέργες κ.ά.
- http://el.wikipedia.org/wiki/%CE%88%CF%81%CE%B3%CE%B1_%CF%84%CE%AD%CF%87%CE%BD%CE%B7%CF%82_%CF%83%CF%84%CE%BF_%CE%BC%CE%B5%CF%84%CF%81%CF%8C_%CF%84%CE%B7%CF%82_%CE%91%CE%B8%CE%AE%CE%BD%CE%B1%CF%82 (προσπ. 10/01/2015).
- http://www.in2life.gr/culture/art/article/213278/h-tehnh-kanei-stash-sto-metro.html (προσπ. 10/01/2015).
- http://www.zongolopoulos.gr/GR/content/gz/bio.html (προσπ. 10/01/2015).
- http://greendim.blogspot.gr/2008/11/blog-post_12.html (προσπ. 10/01/2015).
Φωτογράφος: Έλση Καΐλη