Τίτλος έργου: Ολύμπιος Γεωργάκης
Θέση: Ολυμπίου, στο ύψος της οδού Ανδρούτσου, Κουκάκι
Έτος Κατασκευής: 1970
Υλικό Κατασκευής: Ορείχαλκος
Καλλιτέχνης: Θεόδωρος Παπαγιάννης
H προτομή του ήρωα της επανάστασης του 1821 Γεωργάκη Ολυμπίου είναι τοποθετημένη στην αρχή της πεζοδρομημένης οδού που φέρει το όνομά του. Ο ήρωας κοιτάζει αγέρωχα, με το βλέμμα του ελαφρώς προς τα πάνω και αριστερά. Στη μαρμάρινη βάση είναι χαραγμένα τα λόγια: «ΓΕΩΡΓΑΚΗΣ ΟΛΥΜΠΙΟΣ 1772 – 1821 ΓΕΝΝΗΘΗΚΕ ΣΤΟ ΛΙΒΑΔΙ ΟΛΥΜΠΟΥ ΣΗΜΑΙΝΟΝ ΜΕΛΟΣ ΤΗΣ ΦΙΛΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΠΡΩΤΟΣΤΑΤΗΣΕ ΣΤΗΝ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ 1821 ΠΟΛΕΜΗΣΕ ΤΟΥΣ ΤΟΥΡΚΟΥΣ ΣΤΗΝ ΜΟΛΔΟΒΛΑΧΙΑ ΚΑΙ ΘΥΣΙΑΣΤΗΚΕ ΣΤΗ ΜΟΝΗ ΤΟΥ ΤΣΕΚΟΥ».
Ο Θεόδωρος Παπαγιάννης γεννήθηκε στο Ελληνικό Ιωαννίνων το 1942. Σπούδασε στην Σχολή Καλών Τεχνών με δάσκαλο τον Γιάννη Παππά, και συνέχισε τις σπουδές του στην Μεσόγειο. Μετεκπαιδεύτηκε στο Παρίσι παρακολουθώντας μαθήματα που αφορούσαν νεότερα υλικά γλυπτικής. Το 1987 εκλέχτηκε αναπληρωτής καθηγητής της Σχολής Καλών Τεχνών και σήμερα είναι Διευθυντής του Α’ Εργαστηρίου Γλυπτικής. Έχει δημιουργήσει πολλά δημόσια γλυπτά και προτομές, ενώ φιλοτέχνησε μετάλλια και νομίσματα. Το μεγαλύτερο μέρος του έργου του Θεόδωρου Παπαγιάννη ευνοήθηκε από το κλίμα του Μεταμοντερνισμού. Ενθαρρυμένος επέστρεψε σε τοπικές παραδόσεις και, χρησιμοποιώντας απλά υλικά, απελευθερώθηκε από την αυστηρή συμμόρφωση στα διεθνή ρεύματα. Το έργο του αποπνέει γνησιότητα και αισιοδοξία, κυρίως όμως μια βαθιά ανθρωπιά.
Ο Γεωργάκης Ολύμπιος ήταν ένας από τους μεγάλους αγωνιστές του 1821. Γεννήθηκε το 1772 και όντας μέλος οικογένειας αρματωλών, κληρονόμησε το αρματωλίκι του Ολύμπου (των Λαζαίων). Το 1805 διακρίθηκε στη μάχη κατά των Τούρκων στο πλευρό των Ρώσων και προάχθηκε σε Συνταγματάρχη του Ρωσικού Στρατού. Μυήθηκε στη Φιλική Εταιρεία και προσπάθησε να εξασφαλίσει την στήριξη των Σέρβων στον Αγώνα. Υπήρξε πιστός ακόλουθος του Αλεξάνδρου Υψηλάντη και πρωταγωνίστησε στη Μάχη του Δραγατσανίου στη Βλαχία. Αποφάσισε τότε με τον Μακεδόνα Ιωάννη Φαρμάκη να διασχίσουν την Μολδαβία και αφού φθάσουν στην Βεσσαραβία, να επιστρέψουν στην Ελλάδα. Ο Ολύμπιος κι ο Φαρμάκης φθάνουν μετά από δυσκολίες στα σύνορα της Αυστρίας και καταφεύγουν με τους άντρες τους στη Μονή του Τσέκου. Σώμα όμως του Τουρκικού στρατού κατευθύνεται προς τα εκεί. Οι Τούρκοι, που αριθμούν τέσσερεις χιλιάδες, καίνε κτίσματα γύρω από την Μονή και προτείνουν παράδοση. Ο Φαρμάκης παραδίδεται, όμως όλοι του οι στρατιώτες σφάζονται και ο ίδιος οδηγείται στην Κωνσταντινούπολη και αποκεφαλίζεται. Ο Ολύμπιος αρνείται να παραδοθεί και με έντεκα υποστηρικτές του, κλείνεται στο καμπαναριό της Μονής. Στις 23 Σεπτεμβρίου 1821, για να μην πέσει στα χέρια του εχθρού, έβαλε φωτιά στην διαθέσιμη πυρίτιδα και ανατινάχτηκε μαζί με τους συντρόφους του.
- Προσωπικός ιστότοπος του Θεοδώρου Παπαγιάννη,
- http://theodoros-papagiannis.gr/
- ΤΟ ΗΡΩΟΝ ΤΟΥ ΑΓΩΝΟΣ, του Φον Ες, Ἀθῆναι, 1910 (Ανατύπωση: Δημοκρατικός Τύπος Α.Ε., Αθήνα, Μάρτιος 2013)
- http://el.wikipedia.org/wiki/Θόδωρος_Παπαγιάννης
Φωτογράφος: Ιάσων Αμπατζόγλου