Τίτλος έργου: Στον αστράτευτο μαχητή της μάχης της Κρήτης
Θέση: Αύλειος χώρος Πολεμικού Μουσείου, οδ. Ριζάρη 2
Έτος Κατασκευής: 2001
Υλικό Κατασκευής: Ειδικά επεξεργασμένο κονίαμα
Καλλιτέχνης: Μανώλης Τζομπανάκης
Το 1993 η Παγκρήτιος Ένωση προκήρυξε διαγωνισμό για την κατασκευή έργου προς τιμήν των αστράτευτων Κρητών μαχητών που πολέμησαν εναντίον των Γερμανών εισβολέων κατά την διάρκεια της Μάχης της Κρήτης. Αστράτευτος είναι ο μη στρατεύσιμος, αυτός που εθελοντικά και όχι στα πλαίσια κάποιας επιστράτευσης σήκωσε τα όπλα εναντίον του εχθρού. Τον διαγωνισμό κέρδισε ο Κρητικός γλύπτης Μανώλης Τζομπανάκης. Τα αποκαλυπτήρια πραγματοποιήθηκαν στις 21 Μαϊου. Πρόκειται για μια κατασκευή από ειδικά επεξεργασμένο κονίαμα. Είναι αφαιρετική αναπαριστώντας μορφές μαχητών (αντρικές και γυναικείες) σε στιγμές κίνησης και δράσης. Η όλη κατασκευή εδράζεται πάνω σε περίτεχνο βάθρο κατασκευασμένο μάλλον από επεξεργασμένη πέτρα. Πάνω στο βάθρο υπάρχει εντοιχισμένη μαρμάρινη πλάκα στην οποία αναγράφονται τα παρακάτω λόγια: «ΠΑΓΚΡΗΤΙΟΣ ΕΝΩΣΙΣ 21 ΜΑΪΟΥ 2001 ΣΤΟΝ ΑΣΤΡΑΤΕΥΤΟ ΜΑΧΗΤΗ ΤΗΣ ΜΑΧΗΣ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ ΧΟΡΗΓΟΙ ΝΟΜΑΡΧΙΑ ΑΘΗΝΩΝ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗ ΚΡΗΤΗ ΕΝΩΣΗ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΚΡΗΤΗΣ ΕΝΩΣΗ ΚΡΗΤΩΝ ΔΑΦΝΗΣ ΤΟ ΑΡΚΑΔΙ ΑΔΕΛΦΟΤΗΣ ΚΡΗΤΩΝ ΣΥΝΟΙΚΙΑΣ ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΥ ΒΕΝΙΖΕΛΟΥ ΑΔΕΛΦΟΤΗΣ ΠΟΜΠΙΑΝΩΝ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΑΔΕΛΦΟΤΗΣ ΛΑΣΤΡΙΑΝΩΝ ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΚΡΗΤΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΩΝ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΚΡΗΤΗΣ ΣΙΚΑΓΟΥ Η ΑΜΑΛΘΕΙΑ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΣΕΛΗΝΙΩΤΩΝ Η ΕΛΥΡΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΛΑΣΙΘΙΩΤΩΝ Ο ΔΙΚΤΑΙΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΠΕΤΡΟΧΩΡΙΑΝΩΝ Η ΣΑΜΙΤΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΚΡΗΤΩΝ ΓΚΕΤΕΜΠΟΡΓΚ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΚΡΗΤΩΝ ΝΕΑΣ ΟΡΛΕΑΝΗΣ Η ΣΗΤΕΙΑ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΕΝΝΙΑΧΩΡΙΑΝΩΝ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΚΡΗΤΩΝ Η ΓΕΡΓΕΡΗ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΑΣΗΓΩΝΙΩΤΩΝ Ο ΠΑΥΛΟΣ ΓΥΠΑΡΗΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΥΠΡΑΙΣΣΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΚΡΗΤΩΝ ΜΟΣΧΑΤΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΚΡΗΤΩΝ ΑΛΙΜΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΧΡΩΜΟΝΑΣΤΗΡΙΑΝΩΝ ΠΑΝΑΓΙΑ ΚΕΡΑ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΚΡΗΤΩΝ ΧΟΛΑΡΓΟΥ – ΠΑΠΑΓΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΣ Ν. ΨΥΧΙΚΟΥ Ο ΜΙΝΩΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΜΕΣΣΑΝΩΝ ΡΕΘΥΜΝΗΣ
ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΓΟΡΤΥΣ ΟΙ ΑΓΙΟΙ ΔΕΚΑ ΕΡΓΟ ΜΑΝΩΛΗ ΤΖΟΜΠΑΝΑΚΗ».
Ο Μανώλης Τζομπανάκης γεννήθηκε στον Κεφαλά Χανίων στις 27 Φεβρουαρίου του 1943. Ζει και δουλεύει μεταξύ Ρώμης και Ελλάδας από το 1963. Το 1961 αρχίζει τις σπουδές του στην Ανωτάτη Ακαδημία Καλών Τεχνών Φλωρεντίας, στο Τμήμα Γλυπτικής, με καθηγητή τον Venanzo Crocetti.
Μάχη της Κρήτης (Γερμανικά Luftlandeschlacht um Kreta) ονομάζεται η επιχείρηση κατάληψης της Κρήτης από τους Γερμανούς κατά το Β' Παγκόσμιο Πόλεμο, και συγκεκριμένα από το πρωί της 20ής Μαΐου 1941, όταν ξεκίνησε η αεροπορική έφοδος των Γερμανών με συνθηματικό όνομα «Unternehmen Merkur» (Επιχείρηση Ερμής) εναντίον του νησιού, ως την 1η Ιουνίου. Με την επιχείρηση αυτή οι Γερμανοί κατάφεραν να καταλάβουν το νησί από τις αγγλοελληνικές συμμαχικές δυνάμεις, ωστόσο αυτή τους η επιτυχία κόστισε τόσο πολύ ώστε να μην επιχειρήσουν ξανά άλλη αεροπορική έφοδο της ίδιας κλίμακας κατά την διάρκεια του πόλεμου. Σήμερα, η μάχη της Κρήτης θεωρείται η πρώτη μεγάλη αεραποβατική επιχείρηση και παραμένει μοναδική στο ότι ο κύριος αντικειμενικός σκοπός κατελήφθη εξ ολοκλήρου από αέρος. Η μάχη θεωρείται επίσης πολύ σημαντική για τους Κρητικούς λόγω της αναπάντεχης σθεναρής αντίστασης που κατέβαλαν ενάντια στους αριθμητικά ανώτερους Γερμανούς και το μεγάλο τίμημα που η επίθεση και η επακόλουθη κατοχή είχαν στον πληθυσμό του νησιού.
- http://odosell.blogspot.gr/2013/09/blog-post_1826.html
- http://www.glyptothiki.gr/%CF%84%CE%B6%CE%BF%CE%BC%CF%80%CE%B1%CE%BD%CE%AC%CE%BA%CE%B7%CF%82-%CE%BC%CE%B1%CE%BD%CF%8E%CE%BB%CE%B7%CF%82-tzompanakis-manolis.aspx
- http://el.wikipedia.org/wiki/%CE%9C%CE%AC%CF%87%CE%B7_%CF%84%CE%B7%CF%82_%CE%9A%CF%81%CE%AE%CF%84%CE%B7%CF%82
Φωτογράφος: Ηλίας Γεωργουλέας
